Je hebt morgenochtend een vrij blok en een to-dolijst voor je. Erop staan een rapport, een volle inbox en een code review. Ook moet je een vergadering voorbereiden, en er is een hoofdstuk dat je steeds ontloopt.
Welke daarvan is deep work, en welke verdient het blok?
Hier krijg je voorbeelden van deep work, geordend naar wat ze opleveren. Je krijgt ook een test met twee vragen voor je taken en duidelijke antwoorden voor grensgevallen. Aan het einde weet je wat je in je volgende blok stopt.
Wat geldt als deep work?
Deep work is werk dat je volle concentratie en je geoefende vaardigheid vraagt en in iets nieuws eindigt. Cal Newport gaf in 2012 in een blogpost een vroege definitie van deep work:
„Cognitief veeleisende activiteiten die onze training benutten om zeldzame en waardevolle resultaten te leveren.” (vertaald)
Cal Newport, Knowledge Workers are Bad at Working (and Here’s What to Do About It…), 2012
In dezelfde post beschrijft hij het tegendeel, shallow work. Hij noemt het „taken die bijna iedereen met een minimum aan training zou kunnen uitvoeren” (vertaald). Zijn voorbeelden zijn e-mails beantwoorden, logistieke planning en prutsen aan social media.
Er moeten dus twee dingen samenkomen. De taak moet veeleisend zijn en een nieuw resultaat opleveren, en je moet er zonder onderbreking aan werken. Flow is fragiel: ben je er eenmaal uit, dan kost het je minuten om weer in deep work te komen.
Moeilijk of lang is niet genoeg. Saai werk dat geen denkwerk vraagt, blijft shallow, hoeveel uren het ook opslokt.
Wat zijn voorbeelden van deep work?
Voorbeelden van deep work vallen in een paar families van taken. Elke taak eindigt in een nieuw resultaat dat je kunt benoemen voordat je begint. Sorteer dus op wat de taak oplevert, niet op je functietitel.
| Taakfamilie | Voorbeeld | Blokdoel (geschreven als resultaat) |
|---|---|---|
| Schrijven | Een artikel, rapport of hoofdstuk opstellen | „Eerste opzet van de structuur is gemaakt” |
| Code | Een lastige bug opsporen, een architectuur ontwerpen | bijv. „De oorzaak van de bug is gevonden” |
| Analyse | Data omzetten in een conclusie | bijv. „Drie bevindingen zijn opgeschreven” |
| Strategie | Een lancering of een project plannen | bijv. „Het plan voor de lancering is opgesteld” |
| Ontwerp | Een concept of lay-out ontwikkelen | bijv. „Twee lay-outopties zijn geschetst” |
| Leren | Een moeilijk hoofdstuk of een opgavenset doorwerken | bijv. „Opgavenset 4 is opgelost” |
Dezelfde families komen in elk kennisberoep terug. Dat geldt in loondienst, als freelancer en tijdens je studie (zie deep work voor studenten). Voorbeelden voor specifieke functies krijgen hun eigen artikelen.
De laatste kolom volgt één regel. Schrijf het blokdoel als een al bereikte toestand, nooit als een activiteit: „is gemaakt”, niet „maken”. Het schrijfdoel is mijn voorbeeld uit Deep Work Block; de andere volgen dezelfde regel.
Hoe weet je of een taak deep work is?
Dat weet je met twee vragen over de taak en één voorwaarde over hoe je eraan werkt.
- Training: Vraagt de taak vaardigheid die de meeste mensen niet hebben?
- Resultaat: Eindigt het blok in iets nieuws, iets wat er eerst niet was, niet alleen een opgeruimde stapel?
- Voorwaarde: Twee keer ja maakt er een deep-worktaak van. Deep work wordt het pas als je er een blok zonder onderbreking aan geeft.
Is je antwoord op de resultaatvraag vaag, dan is de taak nog niet klaar. Schrijf eerst het blokdoel op.
Twee keer ja? Dan krijgt de taak je beste energie, en makkelijkere taken wachten tot je energie afneemt.
Een nee maakt een taak niet nutteloos.
Is e-mail, een vergadering of lezen deep work?
Meestal niet. Een blok voor je inbox maakt van e-mail geen deep work. Ook de naam van de taak beslist niet; de twee vragen beslissen.
Soms blijkt een taak die je als shallow had ingedeeld, dat toch niet te zijn.
| Taak | Meestal | Deep als … |
|---|---|---|
| Shallow: beantwoorden, sorteren, doorsturen | Je schrijft een voorstel dat je volle expertise vraagt | |
| Vergadering | Shallow: status, afstemming | Zelden; de voorbereiding ervan kan een deep blok zijn |
| Code review | Shallow bij kleine wijzigingen | Je beoordeelt een ontwerp dat je volle expertise vraagt |
| Lezen | Shallow bij vluchtig doorlopen of rondbladeren | Je werkt een moeilijke tekst door en schrijft conclusies op |
| Plannen | Shallow: logistiek, afspraken inplannen | Je plant een strategie of een project vanaf nul |
De meeste taken in de kolom „Meestal” vallen af bij de resultaatvraag. Je ruimt een stapel op, maar je maakt niets nieuws. Die taken moeten nog steeds gebeuren, alleen niet in je beste uren.
Heb je je deep-worktaak gevonden, dan is de volgende vraag hoe het werken eraan eruitziet.
Hoe ziet deep work er in de praktijk uit?
In de praktijk is deep work zelden een week in een hut. Het is één blok aan je bureau met een doel op papier, ook al suggereren de beroemde voorbeelden iets anders.
The Seattle Times beschreef in 2005 de „think week” van Bill Gates. Dat was een periode van zeven dagen afzondering in een huisje aan het water, twee keer per jaar. Hij las er honderden papers van Microsoft-medewerkers.
J.K. Rowling maakte Harry Potter and the Deathly Hallows af in Edinburgh, in het Balmoral Hotel. Dat was op 11 januari 2007 (The Scotsman, 2007).
Het zijn mooie verhalen, maar op een gewone dinsdag kun je geen van beide nadoen. Wat je wel kunt nadoen, is één enkel blok: neem het muziekbesluit, zet de timer en schrijf het doel op. Voor het doel heb je hoogstens vijf stappen nodig:
- Einddoel opschrijven, als een al bereikte toestand: „Het artikel is gepubliceerd.”
- Tussendoel opschrijven (optioneel): „Het artikel is helemaal geschreven.”
- Blokdoel opschrijven: „Eerste opzet van de structuur is gemaakt.”
- Volgende handeling opschrijven (optioneel): „Document openen en drie steekwoorden voor de structuur noteren.”
- Beginnen.
Van buitenaf ziet deep work er onspectaculair uit: een persoon, een vel papier, een timer. Wat je ziet, is het resultaat aan het einde.
Kijk naar het resultaat, niet naar het etiket
Terug naar de to-dolijst van het begin: drie taken komen waarschijnlijk door beide vragen. Dat zijn het rapport, een code review van een nieuw ontwerp en het hoofdstuk dat je steeds ontloopt. De inbox wacht tot je energie afneemt.
Het gaat erom te weten welk resultaat het blok moet opleveren. Of de taak officieel als deep work telt, doet er niet toe. Kun je het resultaat niet benoemen, dan ben je nog niet klaar om te beginnen.
Tel niet de blokken, kijk naar de resultaten. Twee blokken met goede resultaten zijn beter dan vijf blokken waar je je doorheen hebt gesleept. Die maatstaf gebruik ik voor mijn eigen werk: ik heb Deep Work Block in drie dagen geschreven.
Wat je deep-worktaak ook blijkt te zijn, die begint op dezelfde manier: één blok met een opgeschreven doel. Doe morgen één zo’n blok, en je sluit de dag af met een resultaat. Zo werkt het →
FAQ
Hoe lang duurt één deep-worksessie?
Een Deep Work Block duurt 15 tot 90 minuten, afhankelijk van hoe fit je die dag bent. 45 minuten is ideaal als je fit en geconcentreerd bent. Ben je in flow als de timer afgaat, werk dan door en stop als je brein een pauze nodig heeft.
Hoeveel uur deep work per dag is realistisch?
Vier tot zes uur hooggeconcentreerd werk is de realistische bovengrens.
Ericsson en collega’s (1993) noemen dagelijkse getallen voor doelbewust oefenen (deliberate practice). Eén voorbeeld is ongeveer vier uur, zonder extra voordeel in oudere trainingsstudies. Dat zijn geen metingen van deep work.
Kan deep work saai of onaangenaam zijn?
Ja, grote of onaangename taken horen bij deep work, en juist daar helpt de timer het meest. Hij laat je brein weten dat het werk een einde heeft. Met een lopende timer zit ik niet eeuwig gevangen in het ongemak.
