Je zit aan je bureau, je zou moeten werken, maar je komt er niet in. Je scrollt, je schuift dingen heen en weer, je checkt je e-mail. Aan het einde van de dag was je bezig, maar heb je niets echt gedaan.
Dit artikel geeft je de weg erin als één vaste volgorde, van je lichaam tot een opgeschreven doel. Je leest ook wat je doet als de start toch mislukt. En je ziet waarom je makkelijker in het volgende blok komt.
Waarom is het zo moeilijk om in deep work te komen?
Deep work gaat niet vanzelf aan. Je hoofd zit nog bij de vorige taak, en alles om je heen trekt eraan. Daarom bouw je de toestand op in plaats van erop te wachten.
De omschakeling zelf is echt werk. Sophie Leroy onderzocht die in twee experimenten (Organizational Behavior and Human Decision Processes, 2009) en zegt het zo.
„Mensen moeten één taak mentaal loslaten om hun aandacht volledig te verleggen en goed te presteren op een andere” (vertaald).
Daar dient de voorbereiding voor. Ze elimineert vooraf alle storingen en afleidingen en brengt lichaam en geest in de best mogelijke staat. Flow is het doel van de hele volgorde, niet de voorwaarde om te beginnen.
Check je lichaam voordat je gaat zitten
De voorbereiding begint bij jou, niet bij het bureau. Als je moe bent, helpt geen enkele startvolgorde. Zie deze check daarom als de voorwaarde.
Vraag jezelf voor elk blok eerlijk af of je wakker bent en helder kunt denken. Maak jezelf niets wijs, want het antwoord bepaalt je blok:
| Jouw toestand | Jouw blok |
|---|---|
| Fit | 45 of 90 minuten, volle kracht |
| Niet helemaal fit | Korter blok of eerst het lichaam activeren |
| Extreem moe | Powernap (10-20 min.) of blok uitstellen |
Drie kleine dingen helpen, in deze volgorde. Eet weinig of niets voor het blok, lucht de kamer drie minuten en drink een glas water. Je lichaam moet bezig zijn met denken, niet met verteren.
De laatste stap voor je lichaam komt direct voor het blok, niet 30 minuten ervoor. Een tot twee minuten mini-workout is genoeg, zoals 50 jumping jacks of 20 squats. Zo maak je je lichaam wakker voor het werk.
Ruim alles op wat je eruit kan trekken
Is je lichaam klaar, richt je dan op alles om je heen. Elke storing die je weghaalt voordat de timer start, hoef je tijdens het blok niet te bestrijden. De meeste storingen zijn voorspelbaar en vermijdbaar, en de telefoon komt eerst.
- Telefoon: uit en verstopt in een lade of kast in een andere kamer, niet alleen op stil.
- Rust: ramen en deuren dicht; zeg tegen de mensen om je heen dat je niet bereikbaar bent.
- Bureau: alleen beeldscherm, toetsenbord, muis, notitieblok en pennen, verlichting, een glas water.
- Computer: sluit e-mail, chat, social media en alle apps en tabbladen die je niet nodig hebt; Niet storen aan.
- Twee vellen: een leeg protocolvel voor doel en werkstappen. Een leeg gedachtevel om losse gedachten te parkeren; pen klaar.
- Oordoppen of koptelefoon: als schild tegen lawaai, zonder muziek.
Ward, Duke, Gneezy en Bos deden twee experimenten. Alleen al de aanwezigheid van de eigen smartphone verminderde de beschikbare cognitieve capaciteit van de deelnemers.
Het effect was het grootst bij de meest telefoonafhankelijke deelnemers (Journal of the Association for Consumer Research, 2017). Een meta-analyse uit 2023 van 22 studies vond slechts een klein totaaleffect (Böttger, Poschik & Zierer, Behavioral Sciences).
Voor mij waren vliegtuigmodus en Niet storen niet genoeg. Elke keer dat de telefoon in mijn gezichtsveld kwam, dacht ik aan meldingen. Nu staat hij uit, in een lade in de gang.
Sluit op de computer eerst de programma’s van de vorige taak. Dan houdt niets op je scherm je vast in de oude taak.
Schakel over naar werkmodus met één minuut ademen
Na dit alles zit je hoofd nog in de voorbereidingsmodus. Ademen is de bewuste overgang van voorbereiden naar werken.
Ga wel eerst naar het toilet. Je hebt net water gedronken en bewogen, dus ga nu, niet halverwege het blok.
Sluit je ogen en gebruik Box Breathing. Adem in tot 4, houd vast tot 4, adem uit tot 4, houd vast tot 4 en begin opnieuw. Een tot twee minuten of 10 ademcycli is genoeg.
Het ademen ruimt de gedachten op die van het voorbereiden over zijn. Zo begin je de taak met een helder hoofd. Het voelt in het begin gek; doe het toch.
Beslis over muziek en zet de timer
Met een helder hoofd openen twee snelle beslissingen het blok. Eerst muziek: laat het weg, want muziek bezet mentale capaciteit die je voor de taak nodig hebt. De koptelefoon blijft op als schild.
Zet dan de timer, je startschot. Hij laat je brein weten dat het werk een einde heeft, en dat maakt beginnen makkelijker, vooral bij onaangename taken. Kies de lengte van je blok naar je huidige toestand:
- 90 minuten: maximaal fit en gemotiveerd.
- 45 minuten: fit, geconcentreerd, gemotiveerd. Ideaal.
- 35 minuten: ergens ertussenin; 45 minuten voelt te lang.
- 25 minuten: vandaag ongeconcentreerd.
- 15 minuten: sterk ongemotiveerd; beter dan niets.
Ga deze lijst van boven naar beneden door en stop bij de duur die nog haalbaar voelt. Kies bij creatieve taken een langer blok, zodat je niet uit je flow wordt getrokken. Kies bij routinetaken een korter blok.
Start bij twijfel korter. Je kunt de timertijd altijd overschrijden.
Schrijf je doel op en begin
De timer loopt, en nu heeft het blok een doel nodig. Een doel alleen in je hoofd blijft vaag, maar op papier trekt het je de taak in. Dat is het moment waarop je in deep work komt.
- Schrijf het einddoel op als een al bereikte toestand: „Het artikel is gepubliceerd”, niet „Artikel schrijven”.
- Voeg een tussendoel toe (optioneel): de volgende mijlpaal, bijvoorbeeld „Het artikel is helemaal geschreven”.
- Schrijf het blokdoel op: wat je na dit blok af hebt, bijvoorbeeld „Eerste opzet van de structuur is gemaakt”.
- Noteer de volgende handeling (optioneel), de kleinste stap die je nu kunt doen. Voorbeeld: „Document openen en drie steekwoorden voor de structuur noteren”.
- Begin.
Formuleer elk doel als een afgeronde toestand: „is klaar”, niet „doen”. Maak het blokdoel ambitieus maar haalbaar: te groot betekent blokkade, te klein betekent geen drive. Het is het resultaat dat je van dit blok wilt, en de maatstaf ervoor.
Meerdere regels opschrijven voor één taak voelt in het begin overdreven. Doe het toch. Als je focus wegglijdt, zie je met één blik op het vel wat je doet en waarom.
Daarna zit je in het werk, zonder verdere rituelen of overgangen.
Wat als je toch niet in deep work komt?
Soms schrijf je het doel op en dwaal je toch af. Vastzitten is geen reden om het blok af te breken.
Als je alleen in je hoofd probeert de weg terug te vinden, draai je in cirkels. De pen dwingt je tot helderheid, want je kunt geen stap opschrijven zonder te weten welke. Kies het hulpmiddel dat past bij wat er gebeurt:
| Wat er gebeurt | Wat je doet |
|---|---|
| Een gedachte trekt je weg | Betrap jezelf, schrijf een steekwoord op het gedachtevel, keer terug |
| Je raakt de draad kwijt | Schrijf de volgende ministap op het protocolvel, voer hem uit |
| Je zit vast op een probleem | Beschrijf het in één zin, dan de kleinste volgende stap |
| Helemaal niets lukt meer | Schakel over naar een ander aspect van dezelfde taak |
Als ik de draad verlies in een taak, schrijf ik de volgende ministap op. Alleen al het nadenken daarover brengt me terug in de taak, en de opgeschreven stap wordt mijn anker.
Merk je dat je extreem moe bent, dan is dat het antwoord op je zelfcheck, geen probleem van wilskracht. Ga terug naar de check van je lichaam.
Waarom je makkelijker in het volgende blok komt
Dit alles is de volledige start voor je eerste blok. Staat je ruimte eenmaal, dan kost het volgende blok maar een handvol stappen.
Bureau, telefoon en koptelefoon zijn al geregeld. Je hebt alleen nog nodig:
- Luchten, water bijvullen.
- Lichaam kort activeren.
- Toilet.
- Ademen.
- Timer, doel, gaan.
Maak het herstarten makkelijk voordat je stopt: noteer de laatste en de volgende stap op het protocolvel. Dan kun je na de pauze meteen verder. Je hoeft de eerste minuten niet te besteden aan uitzoeken waar je gestopt bent.
Ruim ook na elk blok op, dan is de start van het volgende blok sneller. Na een paar weken is het proces een routine voor deep work. Je denkt niet meer aan de stappen, je doet ze gewoon.
Die routine bouw je blok voor blok op. Voeg de stappen toe om het blok te beëindigen, pauze te houden en de werkdag af te sluiten. Dan werk je de hele dag geconcentreerd. Zo werkt het →
FAQ
Hoe lang duurt het om in deep work te komen?
De vaak geciteerde 23 minuten zijn niet de tijd die je nodig hebt om in deep work te komen. Het is de tijd waarna onderbroken werk werd hervat (Gloria Mark, interview in Gallup Business Journal, 2006). Met de volgorde hierboven zit je erin zodra het doel is opgeschreven.
Is in deep work komen hetzelfde als in flow komen?
Nee. In deep work komen is iets wat je doet; flow is waar de hele volgorde op gericht is.
Als het loopt, werk dan door, ook voorbij de timer. Bij het blok gaat het om het resultaat, niet om de minuten.
Moet je koffie drinken voor deep work?
Cafeïne verbergt vermoeidheid, maar lost die niet op. Test één Deep Work Block met koffie en één zonder, en vergelijk het resultaat, niet het gevoel. Heb je een opkikker nodig, probeer dan water of een mini-workout.
Heb je een vast tijdstip nodig om in deep work te komen?
Deep Work Blocks hoeven niet op het hele uur te starten. Sommigen houden van een vast rooster, anderen raken erdoor onder druk.
Ontdek wat voor jou werkt. Bereid je ruimte voor elk blok voor; vanaf het tweede blok staat ze al.
