Je gaat zitten, je zit in de taak, en na een tijdje dwalen je gedachten af. Ze gaan naar je telefoon, naar iets anders dat nog moet gebeuren of naar een gedachte die je niet loslaat. Je hebt tips geprobeerd om je focus te houden, en toch gebeurt het.
Dit artikel volgt één werkblok van de eerste minuut tot je stopt. Je ziet wat je opruimt voordat het begint en hoe je het inricht. Je ziet ook wat je doet als je afdwaalt en wanneer je stopt.
Wat je focus wegtrekt
Je zit in de taak, en je focus glipt weg. Wat je helpt om je focus te houden, begint met weten wat je wegtrekt.
Wat je wegtrekt, komt van twee kanten: van buiten en van binnen. Kun je helemaal niet beginnen, lees dan eerst het artikel over in deep work komen. Hier gaat het om erin blijven.
Van buiten komen telefoon, e-mail, mensen en lawaai. Van binnen komen je eigen gedachten:
- Andere taken, invallen, boodschappen: ze schieten door je hoofd. Je brein herhaalt ze uit angst ze te vergeten.
- Zijpaden die als werk voelen: je volgt een interessante link of doet extra onderzoek. Of een idee lijkt productief, maar hoort niet bij deze taak.
- De draad kwijtraken: je geest springt en vergeet de volgende stap. Of je rondt een deeltaak af en weet niet wat hierna komt.
Onderbrekingen van buiten kosten meer dan tijd. Foroughi en collega’s deden een laboratoriumstudie (Human Factors, 2014). Onderbrekingen verlaagden de kwaliteit van essays die 54 studenten schreven.
De afleidingen van buiten ruim je één keer op, vóór het blok. Die van binnen komen tijdens het blok.
Hoe vermijd je afleidingen en houd je je focus?
Wil je je focus houden en je niet laten afleiden, begin dan vóór het blok. De afleidingen van buiten zijn de makkelijkere kant.
De meeste zijn voorspelbaar, dus regel ik ze één keer, voordat ik begin. In het blok is er geen ruimte voor.
| Wat je wegtrekt | Waarom het je eruit trekt | Wat je doet vóór het blok |
|---|---|---|
| Telefoon | Hij is erop ontworpen je aandacht te vangen | Zet hem uit en verstop hem in een andere kamer |
| E-mail, chat, meldingen | Een collega die je om de drie minuten op de schouder tikt | Sluit ze en zet Niet storen aan |
| Open apps en tabbladen | Elk open tabblad is een open gedachte | Sluit alles wat deze taak niet nodig heeft |
| Lawaai | Je brein checkt elk geluid op iets belangrijks | Ramen en deur dicht; oordoppen of koptelefoon, geen muziek |
| Mensen | Elke storing van buitenaf kost minuten om terug te komen | Zeg dat je de komende 45 minuten niet bereikbaar bent |
| Papieren op het bureau | Een document van een andere zaak laat je eraan denken | Laat alleen liggen wat deze taak nodig heeft |
De eerste keren ontdek je nieuwe storingen waar je niet aan had gedacht. Zet ze op je eigen lijst. Het volledige beeld van de afleidingen van buiten staat in afleidingen vermijden tijdens deep work.
Geef elk blok een einde en één doel
Zijn de afleidingen van buiten opgeruimd, dan heeft het blok een kader nodig. Vraag je je af hoe je je hoofd bij de taak houdt, begin dan met een einde.
Mijn timer is mijn startschot, en hij zegt tegen mijn brein dat het werk niet eeuwig duurt. Zonder timer werk ik te kort of te lang.
Ik kies de duur naar mijn toestand van vandaag:
- 90 minuten: maximaal fit en gemotiveerd.
- 45 minuten: fit, geconcentreerd, gemotiveerd. Ideaal.
- 35 minuten: ergens ertussenin. 45 minuten voelt te lang.
- 25 minuten: vandaag ongeconcentreerd.
- 15 minuten: sterk ongemotiveerd. Beter dan niets.
Ik ga deze lijst van boven naar beneden door en voel in mezelf. Ik stop bij de eerste duur die nog haalbaar voelt.
De timertijd kun je altijd overschrijden als je in flow bent. De vraag naar de beste duur beantwoordt het artikel over de lengte van een deep-work-sessie.
Dan schrijf ik één blokdoel op mijn protocolvel, het vel voor mijn doel en mijn stappen. Zonder doel werk ik zomaar wat. Met een doel werk ik ergens naartoe.
Een doel alleen in je hoofd is vaag. Een doel op papier is bindend.
Wat doe je als je in een blok je focus verliest?
De afleidingen van binnen komen tijdens het blok, en daar moet je je focus vasthouden. Op elk moment zit je in een van drie situaties, en elke situatie heeft een eigen gereedschap.
Idealiter zit je de hele tijd in de eerste. De andere gebruik je wanneer je ze nodig hebt, in elke volgorde.
- Flow: het werk stroomt. Ga door, en negeer de timer als hij afgaat terwijl je er diep in zit.
- Gedachtenparkeerplaats: een afleidende gedachte duikt op. Schrijf hem in een paar steekwoorden op je gedachtevel, een tweede vel voor zulke gedachten.
- Draad: je raakt de draad kwijt of weet niet hoe verder. Schrijf de volgende ministap op het protocolvel en voer hem dan uit.
De pen dwingt je tot helderheid. Je kunt geen stap opschrijven zonder te weten welke. Dus moet je over je taak nadenken, en dat brengt je terug.
Als ik de draad verlies, schrijf ik de volgende ministap op. Alleen al het nadenken daarover brengt me terug in de taak, en de opgeschreven stap wordt mijn anker. Op dagen met slechte concentratie noteer ik elke stap.
Een gedachte parkeren werkt net zo, op het gedachtevel. Hoe je dat stap voor stap doet, lees je in het artikel over beter concentreren.
Stop voordat je focus op is
Papier houdt je in het blok. Maar focus houden betekent ook op tijd stoppen, ook als je nog even door wilt gaan.
Ben je niet in flow, dan heeft je brein de pauze nodig, ook al voel je het niet. Zonder pauzes put je jezelf uit en worden de volgende blokken slechter.
- Stop als de timer afgaat en je niet in flow bent: nu, niet „nog even”.
- Noteer de volgende stap op het protocolvel, zodat je na de pauze meteen verder kunt.
- Vergelijk het resultaat met het blokdoel: gehaald, gedeeltelijk of helemaal niet. Geen oordeel.
Neem dan een echte pauze, en laat je telefoon uit. In de pauze loopt je focus het meeste gevaar. De juiste duur hangt af van het blok, zoals het artikel over de lengte van je pauzes uitlegt.
Stop in de loop van de dag als de kwaliteit van je blokken daalt. Je hebt dan langer nodig om erin te komen, en het protocolvel helpt niet meer.
Dan is de werkdag voorbij, ook na drie uur. Dezelfde regel staat centraal in het artikel over een hele dag focus houden.
Elk blok vergelijken met zijn doel traint op den duur je gevoel voor wat in één blok realistisch is. Een gemist doel laat zien wat je in het volgende blok verandert. Tel niet de blokken, kijk naar de resultaten.
Focus houden is één blok goed doen, en dan het volgende. Drie geconcentreerde blokken van 45 minuten per dag zijn meer waard dan acht uur halfgeconcentreerd werken. Je eerste blok kan vandaag beginnen. Zo werkt het →
FAQ
Hoe lang duurt het om na een afleiding weer op gang te komen?
Mark, Gonzalez en Harris volgden 24 informatiewerkers (No Task Left Behind?, 2005). Onderbroken werk dat dezelfde dag werd hervat, werd gemiddeld na 25 minuten en 26 seconden weer opgepakt. Dat meet wanneer het werk werd hervat, niet wanneer de focus terugkwam.
Is het normaal om in één blok meerdere keren je focus te verliezen?
Ja, meerdere keren je focus verliezen in één blok is normaal. In het begin is het frustrerend, omdat je merkt hoe vaak je afdwaalt, maar dat is geen teken van zwakte. Met elk blok houd je je focus beter vast.
Helpen websiteblockers om je focus te houden?
Een websiteblocker dekt alleen af wat van het scherm komt. Vóór een blok sluit ik elke app en elk tabblad dat ik niet nodig heb. Je gedachten komen toch: zonder gedachtevel vecht je ertegen, met een gedachtevel parkeer je ze en houd je je focus.
