Je agenda staat vol met stand-ups en code reviews. De hele dag komen er Slack-berichten binnen, en het moeilijke ticket wacht tot de avond.
Deze gids over deep work voor software engineers laat zien hoe je één blok voorbereidt en start. Je leest hoe je erin blijft en hoe je na een onderbreking terugkomt. Ook lees je waar reviews en meetings een plek krijgen.
Waarom is deep work zo moeilijk voor senior developers?
Als senior developer bepalen anderen je dag: stand-ups, code reviews, vragen van je team, Slack. Het moeilijke werk, zoals debuggen, ontwerpen en refactoren, vraagt lange periodes, en die geeft de dag zelden. In 2019 hielden het softwarebedrijf Tidelift en de nieuwssite The New Stack een enquête.
Bijna 400 deelnemers schatten hoe ze hun werktijd besteedden. Nieuwe code schrijven of bestaande code verbeteren kostte 32 procent, en meetings, management en operationele taken kostten 23 procent. Tidelift betaalde voor deze enquête, en niemand mat de uren.
Wacht dus niet op een rustige week. De kern van deep work voor developers is de kleinste eenheid: één blok geconcentreerd werk.
In dit artikel is een blok een periode geconcentreerd werk aan één doel, met een timer. Is deep work nieuw voor je, begin dan met de betekenis van deep work.
Voor het blok: richt je scherm, je ruimte en je lichaam in
Dat ene blok begint al voordat je de editor opent. Sluit alles wat je tijdens het werk kan onderbreken. De volgorde hieronder is alleen een voorstel.
- Telefoon: zet hem uit en leg hem in een lade in een andere kamer.
- E-mail en Slack: sluit die eerst, daarna elke app die je voor dit ticket niet nodig hebt. Zet Niet storen aan.
- Browser: sluit alle tabbladen, of open één venster alleen voor dit ticket. Tabbladen die je wilt bewaren, zet je in een bladwijzermap.
- Papier: gebruik een protocolvel voor je doel en stappen. Gebruik een gedachtevel voor gedachten die niet bij de taak horen.
Laat de mensen die je regelmatig berichten sturen weten wanneer je niet bereikbaar bent. Wees concreet: „Ik ben de komende 45 minuten niet bereikbaar, tenzij het huis in brand staat.” Als je bereikbaarheidsdienst hebt, spreek dan met je team af welke noodgevallen als „huis in brand” tellen.
Stopt de chat nooit, lees dan het artikel over bescherming van je blokken tegen Slack-meldingen. Wil je als team gedeelde regels afspreken, lees dan het artikel over deep work voor teams. Ook je ruimte en je lichaam horen bij de voorbereiding.
Start: geen muziek, een timer, één blokdoel
Als de voorbereiding klaar is, bestaat de start uit drie stappen. Kies of je muziek wilt, zet de timer en schrijf je doel op. Daarna begint het werk.
Muziek: laat het weg
Laat de muziek weg. Muziek voelt als focushulp, maar het bezet aandacht die je voor de taak nodig hebt. Houd je koptelefoon op als schild tegen lawaai, zonder dat er iets speelt.
Nog niet overtuigd? Doe één blok met muziek en één zonder, en vergelijk dan het resultaat. Meer hierover lees je in het artikel over muziek als hulp bij concentratie.
Timer: zet hem op basis van je energie van vandaag
Zet daarna de timer op 15 tot 90 minuten, afhankelijk van je energie van vandaag. Twijfel je, start dan liever korter. Je kunt altijd doorwerken als hij afgaat.
Je blokken hoeven niet even lang te zijn, want je energie verandert in de loop van de dag. Waarom de lengte je energie volgt, lees je in het artikel over de lengte van een deep-work-sessie.
Doel: maak van het ticket een blokdoel
Pak daarna je protocolvel en schrijf bovenaan het einddoel op, zoals „De login-time-out is opgelost.” Schrijf eronder het blokdoel. Dat is wat je aan het einde van dit blok af wilt hebben, geschreven als klaar.
| Ticket of taak | Blokdoel, geschreven als klaar |
|---|---|
| Een bug fixen | Oorzaak van de login-time-out is gevonden |
| Een module refactoren | Betaalmodule is opgesplitst, tests slagen |
| Een ontwerpdocument schrijven | Sectie met de opties in het ontwerpdocument is als concept geschreven |
| Een grote pull request reviewen | Opmerkingen over het datamodel zijn geplaatst |
Maak het ambitieus maar haalbaar. Te veel overweldigt je, en te weinig geeft je geen drive.
Weet je niet hoe je begint? Schrijf de eerste kleine stap op als je volgende handeling.
In het blok: drie gereedschappen voor flow, afleidende gedachten en een ontbrekende volgende stap
Zodra het doel er staat, dekken drie gereedschappen drie situaties. Gebruik het gereedschap dat je nodig hebt, in willekeurige volgorde. In het ideale geval stroomt het werk vanzelf en heb je alleen het eerste nodig.
- Flow: het werk loopt goed. Ga door, ook na de timer, en schrijf niets op.
- Gedachtenparkeerplaats: er duikt een gedachte op die niet bij de taak hoort. Schrijf een steekwoord op het gedachtevel en keer dan terug naar je protocolvel.
- Draad: je weet niet meer waar je in de taak bent, of wat er nu komt. Schrijf de volgende ministap op je protocolvel.
Sommige afleidingen voelen als werk: een blogpost over een library, of snel iets opruimen in een ander bestand. Helpt het niet bij dit blokdoel, schrijf het dan op het gedachtevel.
Zit je vast bij een bug? Beschrijf het probleem in één zin en schrijf dan de kleinste volgende stap op. Werkt niets, schakel dan over naar een ander deel van dezelfde taak.
Hoe kom je na een onderbreking terug in je werk?
Je komt sneller terug als een blok eindigt met een notitie: je laatste stap en de volgende.
In 2009 deed managementonderzoeker Sophie Leroy twee experimenten over het wisselen tussen taken. Bij een onafgemaakte taak vonden mensen het moeilijk hun aandacht los te maken, en ze presteerden slechter op de volgende. Ze noemde dit aandachtsresidu (attention residue): een deel van je aandacht blijft achter.
Gloria Mark onderzoekt onderbrekingen, en haar team observeerde 36 mensen drie dagen lang. Sommigen waren softwareontwikkelaars. In een interview uit 2006 zei ze dat onderbroken werk gemiddeld na 23 minuten en 15 seconden werd hervat.
Laat die notitie bij elke stop achter. Dat gaat in drie stappen:
- Stoppen. Gaat de timer af en ben je niet in flow? Stop dan nu.
- Volgende stap noteren. Schrijf op het protocolvel één zin: je laatste stap en de volgende.
- Blokdoel vergelijken. Heb je het gehaald, gedeeltelijk of helemaal niet? Geen oordeel, alleen een vaststelling.
Gebruik dezelfde notitie als iemand je tijdens een blok eruit haalt. Schrijf bij een echt noodgeval eerst de notitie, en ga dan.
Over mensen en berichten die je blokken onderbreken, lees je meer in het artikel over onderbrekingen tijdens deep work.
Waar laat je code reviews, meetings en Slack?
Code reviews, meetings en Slack horen tussen je blokken, gesorteerd op de energie die ze vragen. Programmeur Paul Graham legde uit hoe één meeting een middag kan opsplitsen:
„Eén enkele meeting kan een hele middag verpesten, doordat hij die opbreekt in twee stukken die elk te klein zijn om er iets moeilijks in te doen.” (vertaald)
Paul Graham, Maker’s Schedule, Manager’s Schedule (2009)
Groepeer je meetings dus waar het kan, en houd één lange periode vrij voor je blokken. Je blokken hoeven niet precies om 9:00 of 10:00 uur te beginnen. Sommigen houden van een vast rooster, en anderen raken erdoor onder druk.
Sorteer daarna de rest op energie: doe veeleisend werk als je energie hebt, en makkelijker werk als die afneemt. Een grote review die je volle aandacht vraagt, kan een eigen blok met een doel zijn, zoals in de tabel. Een snelle review past waar je energie afneemt.
Houd Slack en e-mail buiten je pauze, en check ze voordat je volgende blok begint. Staat je week al vol met meetings, begin dan met het artikel over deep work bij te veel meetings. Hoeveel er in één dag past, lees je in het artikel over het aantal uren deep work per dag.
Geef morgen één ticket één blok tussen je meetings, met de chat gesloten en het doel op papier. Eén beschermd blok kan dat ticket verder brengen dan een hele middag heen en weer schakelen. Zo werkt het →
FAQ
Hoe verbeter ik mijn deep-work-gewoontes als developer?
Je verbetert je deep-work-gewoontes als developer door één blok geconcentreerd werk met een timer te herhalen. De eerste blokken zijn niet perfect: je vergeet stappen of raakt toch afgeleid. Het wordt beter met elk blok, en na een paar weken worden de stappen routine.
Hebben developers speciale apps nodig voor deep work?
Developers hebben geen speciale apps nodig voor deep work. De ingebouwde Klok-app op een Mac- of Windows-computer werkt als timer. Een mechanische keukentimer werkt ook, en die heeft geen scherm en geen app.
Hebben developers een vrije ochtend nodig voor deep work?
Developers hebben geen vrije ochtend nodig voor deep work. Eén blok van 45 minuten telt als deep work, en je kunt er meerdere in een dag passen. Volgens mij zijn drie geconcentreerde blokken van 45 minuten meer waard dan acht uur halfgeconcentreerd werken.
