In de middag lees je dezelfde zin drie keer en grijp je naar je telefoon. Toch vind je dat je je de hele werkdag zou moeten concentreren.
Hier lees je waarom focus de avond ervoor begint en hoe een dag van blokken werkt. Een blok is een periode van deep work met een vaste duur: geconcentreerd werk aan één doel. Je leert wat je vóór elk blok checkt, hoe je pauzeert, wat na de lunch helpt en wanneer je stopt.
Een geconcentreerde dag begint de avond ervoor
Als je moe bent, kun je je niet concentreren. Daarom hangt elk blok dat je doet ervan af of je uitgerust en wakker bent.
Rust begint als je werkdag eindigt. Het herstel ‘s avonds hoort net zo goed bij je productiviteit als het werk zelf. Je brein heeft die tijd nodig om morgen weer goed te kunnen werken.
Slaap is een groot onderwerp op zich, maar het is oplosbaar. Het is de belangrijkste investering in je productiviteit, dus lees meer over de gevolgen van korte nachten voor je focus. Voor de avond na een volle dag met blokken lees je meer over herstel na deep work.
Een geconcentreerde dag is een reeks blokken
Als je rust op orde is, is een geconcentreerde dag hetzelfde blok, herhaald na elke pauze. Die herhaling vermenigvuldigt je productiviteit. Het tweede blok begint ook sneller, omdat je bureau nog klaarstaat.
Wil je een getal voor je dag, lees dan het artikel over het realistische aantal uren deep work per dag.
Volgens mij zijn een paar geconcentreerde blokken meer waard dan een hele dag halfgeconcentreerd werken. Gebruik één protocolvel voor de hele dag: een vel papier voor je doel en je stappen. Schrijf het doel van elk nieuw blok onder het vorige.
Tegen de avond staat op je protocolvel een complete lijst van wat je hebt afgekregen. Wees trots op die lijst, en beoordeel je dag op de resultaten in plaats van blokken te tellen. Hoe één blok zich door een dag heen herhaalt, lees je in het artikel over de deep work-routine.
Check vóór elk blok hoe wakker je bent
Elk blok van die dag begint met een eerlijke zelfcheck van hoe wakker je bent. Vraag jezelf of je helder kunt denken, en maak jezelf niets wijs. Je antwoord bepaalt de lengte van je deep work-sessie voor dit blok.
- Fit: 45 of 90 minuten, volle kracht.
- Niet helemaal fit, dus een beetje moe: een korter blok, of eerst je lichaam activeren.
- Extreem moe: een powernap van 10 tot 20 minuten, of het blok uitstellen.
Je blokken hoeven niet allemaal even lang te zijn, omdat je energie gedurende de dag schommelt. Misschien doe je ‘s ochtends 45 of 90 minuten en ‘s middags nog maar 25. Daarom herhaal je de check vóór elk blok van de dag.
Echte pauzes houden de kwaliteit van blok tot blok op peil
Welke lengte je ook kiest, je brein heeft na elk blok een echte pauze nodig. Anders daalt de kwaliteit van blok tot blok. Een goede pauze leegt je hoofd en zet je lichaam weer in beweging. Een slechte pauze vult je hoofd met nieuwe prikkels en houdt je op je stoel.
In de pauze is je telefoon het gevaarlijkst, omdat even kijken 15 minuten scrollen wordt. E-mails, berichten en telefoontjes trekken je gedachten naar andere zaken. Pak niet je telefoon, maar ga naar buiten voor frisse lucht of doe een korte huishoudelijke taak.
De lengte van je pauze hangt af van de lengte van je blok. De getallen vind je in het artikel over de juiste lengte van je pauzes.
Zet ook voor de pauze een timer, zodat je je niet steeds afvraagt wanneer hij voorbij is. En sla de pauze niet over, want meer werken betekent niet meer gedaan krijgen.
Wat helpt tegen de middagdip?
Ook met echte pauzes worden veel blokken na de lunch moeilijker. In onderzoeken verzachtten een kort dutje, fel licht en een vetrijke lunch elk een deel van de middagdip. In twee onderzoeken daalden geheugen, aandacht en het wisselen tussen taken allemaal na de lunch.
| Onderzoek | Wie en wat | Wat ze vonden |
|---|---|---|
| Dhillon, Tan en Mattes (2017) | 86 volwassenen met overgewicht of obesitas; vetrijke lunch met amandelen of koolhydraatrijke lunch | Het geheugen daalde 57,7% minder met amandelen; de aandacht daalde ongeveer even sterk |
| Slama en collega’s (2015) | 15 volwassenen: dutje of geen dutje; 10 volwassenen: fel blauw of gedimd licht | Beide verminderden de dip na de lunch bij het wisselen tussen taken, met minder vermoeidheid |
| Lovato en Lack (2010) | The effects of napping on cognitive functioning | Dutjes van 5 tot 15 minuten verhogen de alertheid snel, voor 1–3 uur |
Een volle maaltijd doodt het volgende blok, dus bij de lunch eet ik als regel kleine tot middelgrote porties. Een grote maaltijd verteren kost energie die je brein dan mist. Wat je kunt eten, lees je in het artikel over eten voor focus.
Doe je een dutje, houd het dan bij een powernap van 10 tot 20 minuten. Volgens Lovato en Lack (2010) kunnen dutjes van meer dan 30 minuten je een korte tijd traag en suf maken. Ze zeggen ook dat hun resultaten nog niet zeker zijn.
Stop als je blokken merkbaar slechter worden
Ook met goede pauzes en een lichte lunch eindigt je geconcentreerde dag als je blokken merkbaar slechter worden. Je hebt steeds langer nodig om erin te komen, en je protocolvel helpt niet meer. Zit je voor de taak en gebeurt er niets, stop dan, ook als je pas drie uur hebt gewerkt.
Het doel is balans: weken en maanden lang goed werken in plaats van alles geven op één enkele dag. Twijfel je of je nog een blok doet, stop dan. Liever een blok te weinig dan een te veel.
Schrijf voordat je je bureau verlaat één zin op over waarmee je morgen begint. ’s Ochtends ga je zitten en weet je wat je moet doen. Bouw voor de rest van je routine aan het einde van de dag een afsluitritueel.
Morgen begint met die zin en een eerlijke zelfcheck van hoe wakker je bent. Daarna bepalen de stappen binnen elk blok of je laatste blok nog goed werk oplevert. Zo werkt het →
FAQ
Helpt koffie om de hele dag geconcentreerd te blijven?
Koffie kan rust niet vervangen als je de hele dag geconcentreerd wilt blijven. Cafeïne maskeert vermoeidheid, en als het effect wegvalt, kan die vermoeidheid in één keer toeslaan. Doe op twee dagen een blok geconcentreerd werk met koffie en een zonder, en vergelijk je werkresultaat.
Waar past muziek in een geconcentreerde dag?
Op een geconcentreerde dag hoort muziek in je pauzes: daar is luisteren of dansen prima. Tijdens een blok geconcentreerd werk laat je die weg, want muziek bezet denkkracht die je voor de taak nodig hebt. Kun je niet zonder muziek werken, gebruik dan één instrumentale playlist op repeat.
Helpt water drinken om de hele dag geconcentreerd te blijven?
Water is belangrijk als je de hele dag geconcentreerd wilt blijven. Riebl en Davy (2013) melden dat zelfs een verlies van 1 tot 2 procent lichaamsvocht je denken kan schaden. Drink een glas vóór elk blok geconcentreerd werk en vul bij in de pauzes, zonder te overdrijven.
